برچسب: اروپا

گرینلند در مسیر کریدورهای هوایی و دریایی بین آمریکای شمالی، اروپا و آسیا واقع شده است. این موقعیت چشمگیر، آن را به نقطه‌ای کلیدی برای نظارت و کنترل مسیرهای حمل‌ونقل در منطقه قطب شمال تبدیل کرده است. با توجه به تغییرات اقلیمی و ذوب یخ‌های قطبی، مسیرهای دریایی جدیدی در این منطقه باز می‌شوند که اهمیت استراتژیک گرینلند را مطابق آنچه از قبل پیش‌بینی شده افزایش می‌دهد.گرینلند همچنین دارای منابع غنی از جمله نفت، گاز طبیعی، اورانیوم و عناصر کمیاب است. این منابع، توجه قدرت‌های جهانی را به خود جلب کرده و رقابت برای دسترسی به آن‌ها را بیش از پیش تشدید کرده است.

ما در یک جنگ تمام‌عیار با آمریکا و اسرائیل و اروپا هستیم؛ آن‌ها نمی‌خواهند کشور ما سر پا بِایستد. این جنگ بدتر از جنگ عراق با ما است؛ اگر آدم خوب درک بکند، این جنگ خیلی پیچیده‌تر و سخت‌تر از آن جنگ است. در جنگ با عراق، وضعیّت معلوم بود؛ او موشک می‌زد، من هم معلوم بود کجا را می‌زنم. اینجا الان از هر لحاظ دارند ما را محاصره می‌کنند، دارند ما را در مضیقه و تنگنا قرار می‌دهند، مشکل ایجاد می‌کنند ــ از نظر معیشتی، از نظر فرهنگی، از نظر سیاسی و از نظر امنیّتی ــ و توقّعات جامعه را بالا می‌برند؛ از آن طرف جلوی فروش ما را، تبادلات ما را، تجارت ما را می‌گیرند، از این طرف هم توقّعات در جامعه بالا رفته! در نتیجه، همه باید با تمام توانمان کمک بکنیم و مملکت را درست کنیم.

سخن از بحث هسته‌ئی و چیزهائی از قبیل آن نیست. سخن از مقابله با نظم ناعادلانه و تحکّم نظام سلطه در جهان کنونی، و روی آوردن به نظام عادلانه‌ی ملّی و بین‌المللی اسلامی است. این است دعویِ بزرگی که ایران اسلامی پرچم آن را برافراشته و زورگویان فاسد و مفسد را برآشفته است.

آمریکا دیگر اروپا را شریک اصلی خود در خاورمیانه نمی‌داند. با ظهور بازیگران منطقه‌ای جدید، به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس و همچنین ترکیه، واشنگتن به طور مستقیم با ریاض، دوحه، ابوظبی و آنکارا وارد تعامل می‌شود.حاشیه‌نشینی اروپا حتی در دوران جو بایدن نیز قابل مشاهده بود که تا حد زیادی نیز به‌دلیل عملکرد خود اتحادیه بود. اما در دوران ترامپ، این کنارگذاشته‌شدن به امری غریزی بدل شده و دولت او آگاهانه می‌کوشد اروپا را بیش از پیش به حاشیه براند.

محاسبه استراتژیک پوتین با نیاز او به انتقام تحقیر روسیه در دهه ۱۹۹۰ ادغام می‌شود. درسی که او در سال‌های آشفته یلتسین مشاهده کرد این بود که دموکراسی به راحتی توسط نخبگان برای مشروعیت دادن به غارت، دستکاری می‌شود.اگر این در مورد دموکراسی در اتحاد جماهیر شوروی سابق درست بود، حتما همه جا درست بود. جذابیت این تحلیل این است که هیچ سیاستمدار روسی برای شکست‌های کشورش مسئول دانسته نمی‌شود. آنها همیشه توسط دشمنشان فریب خورده‌اند. طبق همان کینه‌های قدیمی که پوتین نسبت به غرب در دل دارد، از نظر او نیازی به احترام به حاکمیت اوکراین نبود چون استقلال آن ادامه کلاهبرداری اصلی بود.

شاید در نگاه اول به‌نظر برسد که در «جهان ترامپ» تدوین یک راهبرد جدید امنیت ملی اصولاً مسئله‌ای حاشیه‌ای و کم‌اهمیت است. جان بولتون، مشاور امنیت ملی در نخستین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، بارها با لحنی آمیخته به حسرت تأکید کرده است که رئیسش عملاً هیچ راهبرد منسجم و مشخصی نداشت. ترامپ به‌جای تکیه بر سند راهبردی، بر واکنش‌های لحظه‌ای خود اتکا می‌کرد؛ آن هم بدون آنکه خود را ملزم به تحمل جلسات طولانی یا مطالعه‌ی گزارش‌های متعدد اطلاعاتی بداند. او گاهی از یک روز تا روز بعد، در مسیری کاملاً خلاف جهت روز قبل حرکت می‌کرد و جهت سیاست‌گذاری را به‌شکل کامل تغییر می‌داد.

رهبران تجاری خواستار اجرای اصلاحاتی هستند که پیش‌تر در گزارش‌های تأثیرگذار ماریو دراگی، رئیس پیشین بانک مرکزی اروپا، و انریکو لتا، نخست‌وزیر سابق ایتالیا، مورد تأکید قرار گرفته بود. هر دو مقام پیشین هشدار داده بودند که اتحادیه اروپا برای حفظ رقابت‌پذیری خود و عقب نماندن از آمریکا و چین، به اقدامات فوری و قاطع نیاز دارد.

هشدار پوتین یک بلوف صرف نیست، بلکه بیان یک ظرفیت و یک قصد است. این ظرفیت، لزوماً برای پیروزی در یک جنگ کلاسیک با ناتو نیست، بلکه برای تحمیل هزینه‌های غیرقابل تحمل بر اروپا، تضعیف اراده آن، و در نهایت، تحمیل یک صلح مبتنی بر شرایط مسکو بر اوکراین است. اروپا در آستانه یک انتخاب تاریخی قرار دارد: یا باید با شتاب‌بخشیدن به یکپارچگی دفاعی و افزایش تاب‌آوری، بازدارندگی خود را تثبیت کند، یا خطر آن را بپذیرد که تهدیدهای مسکو به تدریج فضای مانور و امنیت قاره را محدودتر سازد. پاسخ اروپا به این هشدار، نه تنها آینده اوکراین، که سرنوشت نظم امنیتی کل قاره را برای دهه‌های آینده تعیین خواهد کرد.

دوره نخست و فعلی ریاست‌جمهوری ترامپ به طور اساسی اروپا را دچار آشتفگی کرده است، آن هم از طریق تضعیف اعتماد به آمریکا به عنوان یک شریک قابل اتکا. همکاری فراآتلانتیک به ویژه امنیت مبتنی بر ناتو با فرسایش روبه‌رو شده و همین امر اروپا را مجبور کرده است در معماری دفاعی خود تجدیدنظر کند و به شکل مستقل‌تری مسیر خود را پیش ببرد. روابط تجاری هم به شکل منفی تحت تأثیر قرار گرفته و بازار فراآتلانتیک دیگر منعکس‌کننده تجارتی باثبات و بر پایه قوانین نیست؛ امری که اروپا را به سوی متنوع‌سازی شرکا و اولویت دادن به امنیت اقتصادی سوق داده است.

مارک روته، دبیرکل ناتو اعلام کرد که کشورهای اروپایی باید هزینه‌های دفاعی و تولیدات نظامی خود را برای «رویارویی با روسیه» افزایش دهند. «زمان اقدام جدی فرا رسیده است. هزینه‌های دفاعی و تولیدی کشورهای متحد ناتو باید به‌سرعت افزایش یابد. نیروهای مسلح ما باید هر آنچه برای تضمین امنیت‌ اروپا لازم است، در اختیار داشته باشند.»

ترامپ در پاسخ به اینکه «آیا زلنسکی مسئول توقف مذاکرات است؟» گفت: «او باید پیشنهاد را بخواند. هنوز آن را نخوانده است. تا دیروز که این‌طور بود. شاید شبانه آن را خوانده باشد... بسیاری از مردم در حال مرگ هستند. بسیار خوب می‌شود که اون این را بخواند. مردمش پیشنهاد را دوست داشتند. معاونان و افراد اصلی او آن را دوست داشتند اما خود او هنوز آن را نخوانده است. او باید برای خواندن پیشنهاد زمان پیدا کند.»

ترامپ با رونمایی از راهبرد امنیت ملی خود، آن هم درست پیش از آغاز رویداد فروم، موجب شوک حاضران در هتل مجلل شرایتون دوحه شد؛ سندی که در بسیاری از موارد، موجب مبهوت شدن ناظران خارجی شد.بخش حیرت‌آور این راهبرد، حمله آن به متحدان اروپایی آمریکا بود؛ بخشی که ادعا می‌کرد اروپا با محو شدن تمدن خود روبه‌روست. انتشار این استراتژی باعث شد تا یکی از مجریان برنامه از یک دیپلمات‌ ارشد اروپایی این سوال را بپرسد که آیا ترامپ اروپا را دشمن خود می‌بیند؟

سند امنیت ملی ترامپ، اروپایی‌ها را چنان آشفته کرده که مسوول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا از این کشورها خواسته تا امریکا را به عنوان دشمن به رسمیت بشناسند! جوزپ بورل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا هم پیش از این در مونیخ تحقیر خود نسبت به اروپا را آشکار کرده بود.»

آنچه سبب شده چنین سناریویی جدی گرفته شود، ترکیبی از دو روند همزمان است: توان‌افزایی تدریجی روسیه در ادامه جنگ اوکراین و کاهش آرام و قابل‌توجه نقش آمریکا در امنیت اروپا. این دو روند، در کنار یکدیگر، به یک زنگ بیدارباش برای کشورهای اروپایی تبدیل شده است. به‌ویژه آلمان، کشوری که از ۱۹۴۵ تاکنون هیچ‌گاه چنین حجمی از مسوولیت امنیتی را تجربه نکرده است.

اگر موج هوش مصنوعی در اروپا شبیه به گسترش برق در دههٔ ۱۹۲۰ باشد، رشد سالانهٔ بهره‌وری می‌تواند ۱.۳ واحد درصد بیشتر شود. اما اگر مشابه رونق دیجیتال آمریکا در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ باشد، این افزایش نزدیک به ۰.۸ واحد درصد خواهد بود. حتی این حد پایین نیز برای اروپا چشمگیر خواهد بود و مرحله‌ای کاملاً بالاتر از روندهای اخیر بهره‌وری را رقم خواهد زد.