برچسب: ترکیه

بدون تردید، مهمترین چالش بر سر راه شکل گرفتن یک ائتلاف دفاعی موثر بین ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، تنگناهای استراتژیک و چالش های جغرافیایی است. چرا که هر کدام از این سه کشور از موقعیت جغرافیایی و منطقه ای متفاوتی برخوردارند که از برخی جهات و به ویژه به صورت واحد، دارای مزیت راهبردی است. اما همین مزیت، وقتی در تابلوی گروهی و در شکل ائتلاف دفاعی مشترک ارزیابی شود، عملاً بی اثر می شود.

سخنگوی حزب حاکم ترکیه روز چهارشنبه با هشدار درباره اینکه مداخله خارجی می‌تواند باعث ایجاد بی‌ثباتی شود، از ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی خواست از دخالت در امور داخلی ایران خودداری کنند.«عمر چلیک» سخنگوی حزب عدالت و توسعه ترکیه گفت: «ما امیدواریم شاهد هیچ هرج و مرجی در کشور همسایه‌مان ایران نباشیم.»

ترکیه در بحبوحه تضعیف سایر بازیگران کلیدی و نیاز بازیگران کوچک‌تر به ایجاد تعادل در برابر قدرت اسرائیل، به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه تبدیل شده است. روابط شکوفا بین ترکیه و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در این پویایی کلیدی است و با توسعه مسیرهای تجاری جدید آنکارا در سراسر خاورمیانه تقویت می‌شود.

ترکیه تأکید دارد از این پس، وزارت دفاع، وزارت خارجه و سازمان اطلاعات این کشور، به اسرائیل به چشم تهدید شماره یک نگاه خواهند کرد. این اظهارات واکنش به طرح تشکیل نیروی نظامی مشترک میان اسرائیل، قبرس و یونان است.رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه نیز با لحنی تهدیدآمیز گفت: «اجازه نخواهیم داد حقوقمان پایمال شود.» نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل هم به صورت ضمنی خطاب به اردوغان گفت: «به کسانی که در توهم ایجاد امپراتوری و تسلط بر کشورهای ما هستند می‌گویم: این مسئله را فراموش کنید. چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. حتی به آن فکر هم نکنید. ما متعهد و قادر به دفاع از خود هستیم و همکاری‌ها، قدرت دفاعی‌مان را تقویت می‌کند.»

بسیاری از روزنامه‌های چاپ آنکارا و شبکه‌های تلویزیونی ترکیه، باز هم به طور مداوم و گسترده، از تام باراک حرف می‌زنند. مردی که بدون شک، می‌توان او را جنجالی‌ترین سفیر و دیپلمات خارجی در ترکیه دانست. او سفیر آمریکا در آنکاراست و با حفظ سمت، به عنوان فرستاده ویژه دونالد ترامپ در پرونده سوریه شناخته می‌شود.

«عمر بولات» وزیر تجارت ترکیه افشا کرد که کریدور زمینی «جاده خاورمیانه» سال آینده بعد از رفع مشکلات فنی (مربوط به ویزا و بازسازی زیرساخت‌های داخل سوریه) با تمام ظرفیت خود عملیاتی خواهد شد چراکه هدف این پروژه، تسهیل عبور کامیون‌های ترکیه از خاک سوریه به مقصد اردن و کشورهای حوزه خلیج فارس است و این روابط تجاری میان ترکیه و این کشورها را تقویت می‌کند.

این توافق، اولین توافق جدی بین عراق و ترکیه در دهه‌های اخیر برای رسیدگی به اختلاف دیرینه آن‌ها بر سر تقسیم آب است. آنکارا از دیپلماسی آب به عنوان ابزاری برای حفظ نفوذ خود بر تصمیم‌گیرندگان عراقی پیش از انتخابات ۱۱ نوامبر این کشور استفاده می‌کند و خود را به عنوان بخشی از راه‌حل کمبود فزاینده آب عراق معرفی می‌کند.

مجموعه روندهای یادشده، از ترکیه در غرب تا افغانستان در شرق، نشان می‌دهد که ایران در قلب یک کمربند ژئوپولیتیکی آبی قرار گرفته است. کشورهایی که منابع بالادستی رودخانه‌های حیاتی ایران را در اختیار دارند، به‌تدریج از آب به‌عنوان ابزار نفوذ و معامله سیاسی بهره می‌گیرند. در این میان، تنها راهکار عقلانی برای ایران، پیگیری یک «دیپلماسی آب» فعال، چندلایه و مبتنی بر حقوق بین‌الملل است.

ترکیه سال‌هاست میزبان و پناهگاه رهبران حماس است و برای آن‌ها شبکه‌های مالی فراهم کرده است، در حالی که این اقدام نقض مستقیم تحریم‌های آمریکاست. روابط ترکیه با حماس دیرینه و عمیق و در عرصه‌های سیاسی، مالی و عملیاتی است. حماس در ترکیه شرکت‌های املاک و مستغلات، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سازمان‌های غیردولتی تأسیس کرده است؛ مجموعه‌ای که ترکیه را به مرکز اصلی مالی حماس تبدیل کرده و دارایی‌هایی به ارزش بیش از نیم میلیارد دلار را در بر می‌گیرد.

مشارکت کنونی نیروهای نظامی آذربایجان، قزاقستان، قطر، ازبکستان، پاکستان و ترکیه در نزدیکی زیرساخت‌های بندری، «پوشش خوبی برای تصرف اراضی و در عین حال نقض آشکار و نمایشی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر است که در ۱۲ اوت ۲۰۱۸ به عنوان بخشی از پنجمین اجلاس سران خزر امضا شد».طبق این توافق، حضور نیروهای نظامی قدرت‌های خارجی غیر هم‌مرز با دریای خزر، و به‌ویژه تأسیس پایگاه‌های آن‌ها ممنوع است و معلوم می‌شود که «نمایش» تحت پرچم «برادری ابدی - ۴» با هدف از هم پاشیدن آن انجام می‌شود و یک عملیات اطلاعاتی-سیاسی با هدف تضعیف مواضع روسیه و ایران در منطقه است.

ترامپ ۲.۰ برای ترکیه بیشتر منفعت داشته تا ضرر، اما تداوم این دستاورد نه تنها به همگرایی منافع، بلکه به ثبات ترامپ و توانایی اردوغان در مدیریت این شراکت پیچیده وابسته است. برای اردوغان، جاده ترامپ ممکن است افق‌های ژئوپلیتیکی جدیدی را باز کند، اما حفظ این روند بیشتر از تلاش‌های مشترک، به توانایی آنکارا در سوار شدن بر جریان‌های غیرقابل پیش‌بینی سیاست خارجی ترامپ بستگی دارد.

به دنبال بازگشت تحریم‌های غیرقانونی بین‌المللی علیه ایران، ترکیه اموال، دارایی‌ها و حساب‌های ۲۰ شخص و ۱۸ نهاد ایرانی را بلوکه کرد. نهادهای مربوط به سازمان انرژی اتمی و بانک سپه از جمله تحریمی‌ها هستند.

جدیدترین آمار رشد اقتصادی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی ماهانه نقطه‌ای (چه با احتساب نفت چه بدون آن) در اولین ماه تابستان امسال منفی برآورد شده و حتی نسبت به رشد خردادماه که باز هم منفی بوده، کاهش بیشتری را تجربه کرده است.این سیاست پولی انبساطی، هرچند در کوتاه‌مدت مخارج دولت را تأمین می‌کند، اما در بلندمدت با بی‌ارزش کردن پول ملی و ایجاد نااطمینانی، پایه‌های رشد اقتصادی را سست می‌کند. هیچ‌یک از همسایگان موفق ایران، چنین سابقه‌ طولانی و ویرانگری از تورم بالا را تجربه نکرده‌اند.

ترکیه اخیراً سرمایه‌گذاری در بخش قابلیت‌های موشکی و پدافند هوایی خود را افزایش داده و اوایل امسال از سامانه‌های جدید موشک بالستیک و کروز رونمایی کرده است .اردوغان همچنین یک مرکز تحقیقاتی ۱.۵ میلیارد دلاری برای شرکت پیمانکار دفاعی آسلسان افتتاح کرد که رادار، جنگ الکترونیک و سیستم‌های دفاع هوایی را با نام تجاری «گنبد فولادی» توسعه می‌دهد. این موارد شامل سیستم دفاع هوایی سیپر (SİPER) نیز می‌شود که قادر به درگیری با اهداف در برد ۱۵۰ کیلومتری است.نکته جالب این است که در روز حمله به قطر، شرکت آسلسان قرارداد جدیدی به ارزش ۱.۹ میلیارد دلار با دولت ترکیه برای تولید و تحویل سامانه‌های دفاع هوایی بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ امضا کرد .همچنین ترکیه ماه گذشته ساخت پناهگاه‌های ضد بمب را در تمام ۸۱ استان خود آغاز کرد. با این حال، چالش‌ها همچنان باقی هستند.

درگیری بین ترکیه و اسرائیل، به دلیل جایگاه استراتژیک هر دو بازیگر، پیامدهای فاجعه‌باری برای منطقه و جهان خواهد داشت. ترکیه به‌عنوان عضو ناتو و اسرائیل به‌عنوان متحد کلیدی غرب، در صورت درگیری می‌توانند اتحادهای منطقه‌ای و جهانی را متزلزل کنند. هاآرتص هشدار می‌دهد که چنین جنگی می‌تواند به مدیترانه گسترش یابد، زیرساخت‌های انرژی اسرائیل را هدف قرار دهد و با حملات سایبری و نیابتی همراه شود. این درگیری همچنین قدرت‌های جهانی مانند آمریکا، روسیه و چین را به گرداب خود خواهد کشید.