برچسب: راهبرد

با مرکزی‌تر شدن سامانه‌های هوش مصنوعی در فرآیند تصمیم‌گیری رهبران، جنگ اطلاعاتی می‌تواند نقشی به‌مراتب قدرتمندتر در اجبار و منازعه ایفا کند. از این‌رو، برای تقویت بازدارندگی در عصر هوش مصنوعی، سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان دفاعی و نهادهای اطلاعاتی باید با شیوه‌هایی که از طریق آن‌ها مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند به سلاح تبدیل شوند، به‌طور جدی مواجه شوند و اطمینان حاصل کنند که دفاع‌های دیجیتال در برابر این تهدیدها همگام با آن‌ها توسعه می‌یابد. سرنوشت بحران‌های آینده ممکن است به این مسئله وابسته باشد.

راهبرد دولت دوم ترامپ در آمریکای لاتین واجد آثار بلندمدت ساختاری است که می‌تواند چهره این قاره را برای سال‌ها دگرگون کند. یکی از مهم‌ترین تبعات، تضعیف نهادهای منطقه‌ای و چندجانبه است. سازمان‌هایی مانند CELAC، مرکوسور و حتی سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) که پیش‌تر نیز با اختلافات داخلی دست‌به‌گریبان بودند، اکنون در برابر آزمونی دشوار قرار گرفته‌اند. ناتوانی این نهادها در ارائه واکنشی واحد به ربایش رئیس‌جمهور یک کشور عضو، این پیام را مخابره می‌کند که نظم منطقه‌ای بیش از هر زمان دیگری شکننده است.در چنین فضایی، دولت‌های آمریکای لاتین ناگزیر به بازتعریف محاسبات امنیتی خود خواهند شد.

پل موسی همچنین می‌تواند به عنوان بازتابی از راهبرد دفاعی عربستان تلقی شود. ریاض در حال سرمایه‌گذاری در چندین کریدور است که از شرق به هند، از غرب به آفریقا، از شمال به عراق، سوریه و ترکیه امتداد دارند. وجه مشترک همه این مسیرها دور زدن رژیم صهیونیستی است. هرچند که طرح هند-غرب آسیا-اروپا (IMEC) بر رژیم صهیونیستی متمرکز است، پل موسی جایگزینی به آن ارائه و به عربستان سعودی اجازه می‌دهد به طور مستقل از مصر به اروپا متصل شود تا از خطرات مربوط به درگیری رژیم صهیونیستی و فلسطین جلوگیری کند.

با وجود تمایل ایران برای تعمیق روابط دوجانبه، همکاری با ایران برای چین هنوز با موانع عملی مواجه است:1. تحریم‌ها: بزرگ‌ترین مانع برای شرکت‌ها و بنگاه‌های قدرتمند چینی است که می‌خواهند با ایران تجارت کنند. 2. محیط سرمایه‌گذاری و تجارت ایران: شرایط نامطلوب باعث کاهش انگیزه و تمایل چین می‌شود. 3. عدم قطعیت آینده ایران: حتی خود ایرانیان نمی‌توانند آینده کشورشان را پیش‌بینی کنند و این مسأله باعث احتیاط چین می‌شود.

در تاریخ هفتم می، «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه و همتای ونزوئلایی‌اش «نیکولاس مادورو» در مسکو مذاکراتی انجام دادند و توافقنامه‌ای در مورد مشارکت و همکاری استراتژیک امضا کردند که زمینه همکاری بیشتر در اقتصاد، انرژی، معدن و سایر بخش‌های استراتژیک را فراهم می‌کند.

کاهش اهمیت تنگه هرمز به‌عنوان اهرم فشار ژئوپلیتیکی، یکی از تحولات راهبردی ناشی از (IMEC) است. این تنگه که همواره به‌عنوان یکی از ابزارهای فشار ایران در معادلات منطقه‌ای شناخته می‌شد، با شکل‌گیری مسیرهای جایگزین، بخشی از اهمیت خود را از دست می‌دهد و نقش ایران در امنیت انرژی جهانی تضعیف می‌شود.

با وجود روابط گسترده تجاری، بخش عمده تراکنش‌های ایران و چین از طریق ارزهای واسطه‌ای صورت می‌گیرد. کارشناسان می‌گویند پکن هنوز تمایلی ندارد استفاده گسترده از یوان را به کشورهایی با ریسک بالای تحریمی گسترش دهد. این در حالی است که در پیمان ایران–روسیه، هم انگیزه سیاسی و هم زیرساخت فنی لازم وجود داشت.

از دست دادن زنگزور به معنی از دست دادن یکی از کریدورهای مهم انتقال انرژی و کالا برای ایران است و همین مساله می تواند در آینده هم به اقتصاد ایران ضربه بزند و هم به تضعیف جایگاه سیاسی آن کمک کند؛ چرا که این مساله بیش از اینکه سیاسی و اقتصادی باشد، ژئوپلیتیک است وتحولات ژئوپلیتیک مادر تحولات سیاسی – اقتصادی هستند.

حملات اسرائیل صرفاً واکنشی به پیشرفت هسته‌ای ایران یا توافق دیپلماتیک احتمالی با ایالات متحده نیست. این حملات یک نقطه عطف منطقی و آغازی بر پایان راهبرد گذشته و یک تغییر راهبردی گسترده‌تر است. تلاش جدید اسرائیل برای تغییر راهبردی منطقه‌ای از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد. آن روز، حمله ویرانگر برون‌مرزی حماس، دکترین امنیتی اسرائیل را درهم شکست و تحولی سیاسی را تسریع کرد.

توافق جامع راهبردی میان تهران و مسکو به عنوان یک سند بلندمدت، چارچوب همکاری‌های دو کشور را در حوزه‌های سیاسی، امنیتی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و انرژی تعیین می‌کند. به گفته مقامات روس، این توافق‌نامه می‌تواند سطح روابط دو کشور را از همکاری‌های سنتی به شراکت استراتژیک ارتقا دهد.

در مسیر ناکام بودن توسعه، شاید بتوان مهمترین علت‌ را عدم پیوستگی سیاست‌های توسعه‌ای دانست. سیاست‌های توسعه‌ای که از دولت هاشمی‌رفسنجانی آغاز شد و در دولت خاتمی ادامه پیدا کرد، در مسیر خوبی قرار داشت اما ظهور پدیده‌ای به نام محمود احمدی‌نژاد، علاوه بر اینکه وقفه‌ای طولانی در مسیر ایجاد کرد، بلکه باعث شد تا عملاً کشور از مرداد 1384 هم عقب‌تر برود. به عبارتی شاید اگر در سال 1384 فردی غیر از احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور نشده بود، می‌توانست در مسیری که هاشمی و خاتمی در آن قرار داشتند، قرار بگیرد.

چین به خوبی می‌داند که مواجهه با قدرت نظامی و فرهنگی (قدرت سخت و‌ نرم) آمریکا، از رقابت در صحنه اقتصاد دشوارتر است، اما ترامپ خود هم قدرت نرم و سخت آمریکا را هم‌زمان به چالش کشیده است. او فشارهای سیاسی و امنیتی و منطقه‌ای دوران بایدن بر چین را کاهش داده، آماده است اوکراین را با روسیه معامله کند و با کنارگذاشتن عضویتش در ناتو، به پوتین امتیاز دهد و همین امر موضع چین را هم تقویت می‌کند. چین شریک کلیدی روسیه، از این سود می‌برد و به هدف مشترکشان برای تغییر نظم جهانی نزدیک‌تر می‌شوند.

متن معاهده مشترک جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در آیینی در کرملین به امضای مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین رؤسای جمهور دو کشور رسید،

راهبرد روسیه در قبال کره شمالی نشان‌دهنده تلاش این کشور برای حفظ توازن میان منافع ژئوپلیتیک و محدودیت‌های بین‌المللی است. مسکو با اتخاذ سیاستی منعطف، سعی در تقویت نفوذ خود در پیونگ‌یانگ دارد، اما این نفوذ همچنان تحت‌الشعاع نفوذ چین و فشارهای غرب قرار دارد.در نهایت، روسیه در تعامل با کره شمالی بیش از آنکه به دنبال شراکت راهبردی بلندمدت باشد، از این کشور به عنوان ابزاری تاکتیکی برای مقابله با تهدیدات و فرصت‌های منطقه‌ای بهره می‌گیرد.

وابستگی چین به هیدروکربن‌های خاورمیانه دو پیامد فوری دارد: چین باید از تولید پایدار انرژی در منطقه و از حمل و نقل ایمن انرژی محافظت نماید. این دو اولویت تضمین می‌کنند که هرگونه درگیری‌ای که بر تولید یا ترانزیت محموله‌های نفتی چین تأثیر بگذارد یا آن را مختل کند، در راستای منافع ملی این کشور نخواهد بود. استراتژی چین در خاورمیانه در دوران دولت ترامپ به شدت متکی بر حفظ تولید و ترانزیت نفت خواهد بود.